Hoe maak je van rapportering een instrument om beter beleid te voeren? Voor lokale besturen wordt die vraag steeds relevanter.
Lokale besturen bouwen aan een datagedreven beleid
Sinds 2014 hebben lokale besturen de verplichting hun meerjarenplanning, boekhouding en rapportering af te stemmen op een geijkt en gemeenschappelijk kader: de zogeheten beleids- en beheerscyclus (BBC). Die biedt een vaste structuur voor een onderbouwd, transparant en vergelijkbaar beleid. Het kader is intussen aan zijn derde versie toe. Datagedreven beleidssturing is voortaan de norm. De BBC benadrukt eveneens transparantie en de opvolging van strategische doelstellingen. Tegelijk groeit het besef dat betrouwbare data meer kunnen opleveren dan alleen een correcte rapportering.
Drie besturen, één datavraagstuk
In deze client story delen Financieel directeurs Jo Van Hoefs (Aalst), Dieter Bearelle (Dendermonde), en Saskia Van Cauwenberghe (Oudenaarde) hun ervaringen. Hun besturen verschillen in omvang en maturiteit, maar botsen op vergelijkbare uitdagingen: versnipperde databronnen, beperkte capaciteit en de nood aan betrouwbare inzichten.
Tijdens een rondetafelgesprek in Oudenaarde wisselden de drie Financieel directeurs van gedachten met TriFinance Project Manager Matthys Boussery en gingen ze in gesprek over uitdagingen, kansen en oplossingen.
Vanuit zijn ervaring met de rapporteringstool MATiz deelt TriFinance Project Manager Stuey Hamelink inzichten over de succesvolle implementatie van datagedreven rapportering. Expert Practice Leader Data & Reporting Maarten Lauwaert belicht de evolutie naar een datagedreven rapporteringscultuur, terwijl Business Unit Leader Bart Van der Velde ingaat op de rol van data bij het onderbouwen van beleidsbeslissingen.
Het besef groeit dat rapportering een krachtig instrument is voor een betere sturing van het beleid
Van verplichting naar meerwaarde
Rapportering was lange tijd vooral een wettelijke verplichting. Vandaag zien lokale besturen steeds duidelijker de meerwaarde ervan. Goede rapportering helpt om budgetten en beleidsdoelstellingen op te volgen, risico’s tijdig te detecteren en beter onderbouwde beslissingen te nemen.
Dat is geen evidentie. Lokale besturen zijn complexe organisaties met uiteenlopende diensten en verschillende softwaresystemen. “Zonder goede data is het onmogelijk om het overzicht te bewaren”, zegt Jo Van Hoefs.
“Zonder datarapportering kun je de organisatie niet sturen”, zegt Saskia Van Cauwenberghe, Financieel Directeur bij Stad Oudenaarde. “Om toekomstige valkuilen tijdig te detecteren en groeikansen te benutten, is het belangrijk het verleden goed te reconstrueren. Maar als managementteam leggen we de lat hoger. Data helpen ons de juiste koers te bepalen voor een toekomstgerichte organisatie.”
De oplossing ligt volgens de drie Financieel directeurs in kwalitatieve automatisering. Losse Excelbestanden en afzonderlijke rapporten maken steeds vaker plaats voor geïntegreerde oplossingen die data uit verschillende bronsystemen samenbrengen.
Ieder bestuur zijn eigen traject
Ook daarin bestaat geen standaardaanpak. Oudenaarde zet MATiz breed in, met financiële rapportering en strategische opvolging van het meerjarenplan 2026-2031. Tijdens kwartaalgebonden strategiedagen worden gegevens geactualiseerd en gevalideerd en bekijken management en schepencollege waar bijsturing nodig is.
Aalst focust vandaag vooral op financiële rapportering. Het dashboard biedt meer inzicht in budgetrealisatie en personeelskosten. Dendermonde bouwt dan weer stapsgewijs aan verdere automatisering en centralisatie van data.
Die verschillen tonen dat datagedreven werken een groeiproces is. “Eerst maken we de data toegankelijk. Pas daarna bekijken we hoe we die optimaal kunnen inzetten”, vat Dieter Bearelle de aanpak van Dendermonde samen.
Technologie én draagvlak
Een goede tool alleen volstaat echter niet. Betrouwbare data, duidelijke governance en intern draagvlak zijn minstens even belangrijk. Medewerkers moeten gegevens valideren, vertrouwen krijgen in de rapporten en de inzichten effectief gebruiken.
De ambitie is uiteindelijk duidelijk: evolueren van afzonderlijke financiële rapporten naar geïntegreerde rapportering waarin financiële, operationele en strategische data samenkomen. Zo wordt data niet alleen iets waarover lokale besturen moeten rapporteren, maar een fundament om beleid beter te onderbouwen en gericht bij te sturen.
