In de wandelgangen van het bedrijfsleven geldt het al jaren als een uitgemaakte zaak: de CFO is de strategische copiloot van het C-level, en het Finance-departement de datagestuurde motor van de organisatie. Maar hoe ziet die werkelijkheid er vandaag uit op de werkvloer van Belgische organisaties? In de zomer van 2026 vroeg TriFinance aan 138 executives en financieel leidinggevenden naar hun ervaringen met de evolutie van de finance-functie, de rol van de CFO, AI-adoptie, systemen en transformatie, en rekrutering en capaciteit. De uitkomst? Een boeiend krachtenveld waarin torenhoge ambities botsen op hardnekkige operationele frictie.
Uit de TriFinance Barometer 2026 blijkt dat Finance zich in een permanente staat van transitie bevindt. Waar de theorie dicteert dat geavanceerde analytics, automatisering en AI het fundament vormen voor strategische besluitvorming, laat de dagelijkse praktijk een veel weerbarstiger beeld zien.
In een reeks van vijf uitgebreide artikelen ontleden we de belangrijkste pijlers van het onderzoek. Hieronder bieden we alvast een overzicht van de opvallendste inzichten.
1. De organisatie van Finance: Het hybride model en de perceptiekloof
Met 55% is het hybride organisatiemodel, waarin Finance gedeeltelijk op groepsniveau is gecentraliseerd, de populairste structuur bij Belgische bedrijven. Toch garandeert centralisatie of de inzet van een Shared Service Center (SSC) niet automatisch tevredenheid. Bij klassieke end-to-endprocessen zoals Order-to-Cash (O2C) en Procure-to-Pay (P2P) is de ontevredenheid over SSC's verrassend genoeg groter dan de tevredenheid.
Bovendien legt de survey een diepe perceptiekloof bloot tussen verschillende rollen:
- CFO’s vs. CHRO’s: Maar liefst 73% van de CFO’s ziet Finance als gedeeltelijk gecentraliseerd, tegenover slechts 39% van de CHRO’s.
- Capaciteitskloof: Bijna 40% van de totale Finance-capaciteit zit nog steeds vast in transactionele verwerking (23%) en basisrapportering (15%).
Lees het volledige artikel: De organisatie van Finance draait niet om (de)centralisatie, maar om het juiste operating model
2. De rol van de CFO: Strategische copiloot of operationele duizendpoot?
Het cliché dat de moderne CFO louter als strategische copiloot aan het roer staat, vraagt om nuancering. Zestig procent van de CFO’s geeft aan weliswaar (volledig of deels) betrokken te zijn bij strategische besluitvorming, maar bij ruim een derde blijft die rol beperkt of zelfs afwezig. CFO’s combineren in de praktijk nog altijd uiteenlopende operationele taken.
Opvallend is hoe de CFO digitale thema's benadert:
- Data Strategy: 55% van de CFO’s is hier nauw bij betrokken. Datastrategie sluit immers direct aan bij de vertrouwde rapporteringsrol.
- AI Strategy: Slechts 36% is hier nauw bij betrokken, terwijl 64% aangeeft beperkt of niet betrokken te zijn. AI-strategie wordt in veel organisaties immers breder getrokken door IT, de CDO of de business.
Lees het volledige artikel: De rol van de CFO: Tijdsbesteding, strategische betrokkenheid en de digitale agenda.
3. Systemen & Transformatie: De CFO als meest kritische stem
Slechts 22% van de respondenten vindt dat de huidige financiële rapportering en analyse in belangrijke mate bijdragen aan strategische beslissingen. Dat verklaart waarom 42% van de organisaties de nood aan systeem- en procesoptimalisatie als hoog tot kritisch beoordeelt.
Binnen de C-suite blijkt de CFO de meest kritische stem:
- Ontevredenheid: Slechts 27% van de CFO’s is tevreden over de huidige processen en systemen, tegenover 36% die expliciet ontevreden is.
- Bottlenecks: De voornaamste obstakels op de transformatieagenda voor 2026 zijn data-issues (28%), cultuur/weerstand tegen verandering (26%), beperkte budgetten (26%) en externe factoren (26%).
Lees het volledige artikel: Systemen en transformatie: De kloof tussen optimalisatiebehoefte en investeringen.
4. Capaciteit & Rekrutering: De silent killer van strategische projecten
Een capaciteitstekort in Finance is meer dan een personeelsuitdaging; het zet een rem op de hele organisatie. Door een gebrek aan handjes en de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt (met gemiddelde doorlooptijden van 3 tot 6 maanden voor vaste functies) moesten bedrijven het afgelopen jaar cruciale projecten uitstellen:
- Vertraagde initiatieven: Bijna de helft van de CFO’s zag ERP-implementaties, systeemvernieuwingen en data- & analytics-initiatieven vertraging oplopen.
- Oorzaken: De hoofdoorzaken variëren van onvoorziene uitval (ziekte/vertrek) tot moeilijk invulbare vacatures en budgetbeperkingen.
- Tijdelijke versterking: 36% kiest voor tijdelijke externe professionals bij dringende nood, waarbij 63% aangeeft dat deze binnen één maand meetbare waarde toevoegen.
Lees het volledige artikel: Capaciteit en rekrutering: Hoe schaarste de strategische agenda vertraagt.
5. AI-adoptie: De stap van experiment naar de AI-waardeparadox
Hoewel 30% van de organisaties generatieve AI voor tekst/commentaar gebruikt en 15% al experimenteert met AI-agents, is van een diepe integratie nauwelijks sprake. Slechts 3% heeft AI volledig in de financiële processen geïntegreerd.
Hier ontstaat de AI-waardeparadox:
- De ambitie: De grootste AI-impact wordt door respondenten verwacht bij de automatisering van operationele processen via AI-agents (33%) en forecasting (27%).
- Het knelpunt: De competentiekloof is enorm. Slechts 8% geeft aan dat het Finance-team over ruime AI-competenties beschikt, terwijl 55% meldt dat die competenties slechts (zeer) beperkt aanwezig zijn.
- Eigenaarschap: AI wordt met 39% nog te vaak primair door IT gedreven, terwijl de hoogste waarde ontstaat waar business en IT samen eigenaar zijn.
Lees het volledige artikel: AI is geen technologievraagstuk, maar een organisatievraagstuk.
Conclusie: Van losse initiatieven naar een geïntegreerd operating model
De resultaten van de TriFinance Barometer 2026 maken één ding overduidelijk: de uitdaging van de moderne Finance-functie ligt niet in het formuleren van ambities, maar in het verbinden van de onderdelen.
Zolang data gefragmenteerd blijft, capaciteitstekorten de agenda dicteren en AI-initiatieven geïsoleerd binnen IT blijven hangen, blijft het strategische mandaat van Finance onderbenut. Om de stap te maken van operationele verwerking naar echte waardecreatie, moeten organisaties bouwen aan een toekomstbestendig operating model waarin technologie, governance, menselijk talent en datakwaliteit naadloos op elkaar aansluiten.