Bijna de helft van de financeteams werkt vandaag nog altijd zonder automatisering, zelfs nu data de nieuwe valuta van het bedrijfsleven is geworden. In deze context wordt de rol van de controller geherdifinieerd. Waar controllers vroeger de ‘bewakers van historische data’ waren, of ‘scorekeepers’ die focusten op rapportering over het verleden, treden ze vandaag op als ‘data navigators’: professionals die bedrijven richting geven met realtime inzichten en een strategische vooruitblik.
Zoals Maarten Lauwaert (Expert Practice Leader Data & Analytics) en Paul Van Brabant (Project Manager) in dit artikel benadrukken, is die evolutie geen optie, maar een noodzaak. Enkel zo kan je voorspellende analyses mogelijk maken en beslissingen sturen aan de snelheid waarmee business beweegt.
Van historische rapportering naar realtime strategie
De tijd dat controllers enkel scorekeepers waren in de backoffice is voorbij. De moderne controller werkt zij aan zij met operations en strategie, en analyseert de financiële impact van initiatieven vóór ze gebeuren. Daarmee groeit de controller uit tot copiloot van de businessstrategie, in plaats van louter financieel historicus.
Controllers moeten over de afdelingen heen samenwerken om waarde te ontsluiten en resultaten te anticiperen.
Technologie als ruggengraat van de nieuwe controller
De toolbox van de controller gaat vandaag veel verder dan Excel. Essentiële bouwstenen van deze transformatie zijn onder meer:
- Realtime dataintegratie
- Automatisering van routineprocessen
- BI-platformen en advanced analytics
- Programmeervaardigheden (SQL, Python)
- AI-gedreven forecasting tools
Zoals Paul Van Brabant aangeeft, vraagt data mesh thinking – waarbij eigenaarschap van data gedecentraliseerd wordt – dat controllers inzicht hebben in datastromen en governance. Daarom zijn platformen zoals Power BI, lakehouse-architecturen en Microsoft Fabric intussen onmisbaar geworden.
De kost van stilstand
Data engineering skills negeren is een risico dat financeteams zich niet kunnen veroorloven. Zonder automatisering en analytics verliezen controllers hun strategische relevantie. Volgens het Rossum 2025 Automation Statistics Report beschikt 47% van de bedrijven nog altijd niet over automatisering, wat leidt tot vertraagde closings en vertraagde inzichten.
En als finance niet de leiding neemt in data, doen andere afdelingen dat wel, met conflicterende verhalen en verlies aan vertrouwen als gevolg.
De prijs van het zich niet aanpassen:
- Vertraagde afsluitingen en inzichten
- Verlies van invloed in strategische discussies
- Tegenstrijdige conclusies uit de data aangestuurd door andere afdelingen
Als finance geen leiding neemt in data, dan zal iemand anders het doen. Controllers die data-vaardigheden negeren, riskeren irrelevantie. - Maarten Lauwaert, Expert Practice Leader Data & Analytics
De controller van de toekomst
“Het integreren van diverse databronnen in een gebruiksvriendelijk geheel om dynamische pricing en operationele analyses mogelijk te maken, is een stevige uitdaging,” zegt Paul Van Brabant. Data engineers spelen daarin een cruciale rol, maar controllers moeten voldoende inzicht hebben om de juiste keuzes en adviezen te sturen.
Om succesvol te zijn, moeten controllers beschikken over een combinatie van technische, analytische en sociale vaardigheden:
- Technische vaardigheden: basiskennis van data-engineering, SQL, Python, BI-tools, AI-agents
- Analytische vaardigheden: diverse gegevensbronnen interpreteren voor voorspellende inzichten
- Sociale vaardigheden: change management, cross-functionele samenwerking, data storytelling
Bijscholingsmiddelen zoals DataCamp kunnen helpen om deze kloof te overbruggen. Ontdek ons opleidingsaanbod voor controllers
Het op een gebruiksvriendelijke manier integreren van diverse gegevensbronnen, waardoor dynamische prijsbepaling en operationele analyse mogelijk worden, is een echte uitdaging.
Data governance: de basis van vertrouwen
Datagedreven beslissingen zijn enkel waardevol als data accuraat, consistent, veilig en ethisch beheerd worden. Nu finance een leidende rol speelt in analytics, worden controllers meer dan alleen financiële beheerders: ze worden ook bewakers van dataintegriteit en verantwoord datagebruik.
Hun verantwoordelijkheid situeert zich op vier cruciale domeinen:
- Datakwaliteit & consistentie
Onjuiste gegevens leiden tot onjuiste inzichten. Controllers moeten ervoor zorgen dat financiële en operationele datasets schoon, gestandaardiseerd en vrij van dubbels of hiaten zijn. Dit omvat onder meer het samenwerken met data-engineeringteams om regels voor kwaliteitsborging en validatieprocessen te implementeren. - Governance & toegangsbeheer
Niet iedereen zou toegang moeten hebben tot alle gegevens. Controllers spelen een belangrijke rol bij het ontwerpen en handhaven van op rollen gebaseerde toegangskaders, zodat individuen alleen toegang hebben tot gegevens die relevant zijn voor hun rol. Dit minimaliseert gegevenslekken, risico's door insiders en schendingen van de compliance, met name onder regelgeving zoals GDPR, SOX en lokale privacywetten. - Catalogiseren en traceerbaarheid
Elk gegevenspunt moet traceerbaar zijn naar de bron. Het implementeren van goede catalogussystemen helpt om transparantie, controleerbaarheid en vertrouwen te behouden in gedecentraliseerde gegevensomgevingen. - Ethisch gebruik van gegevens
Controllers moeten het voortouw nemen in het gesprek over verantwoordelijke analyse:- Voorkomen van vooringenomenheid in voorspellende modellen die beslissingen op oneerlijke wijze kunnen beïnvloeden. Ervoor zorgen dat AI en automatisering geen afbreuk doen aan eerlijkheid of naleving.
- Transparant zijn over hoe inzichten worden gegenereerd en gebruikt, en het vertrouwen van interne en externe stakeholders behouden.
Kortom, ethisch beheer is nu een kerncompetentie voor moderne controllers. Ze moeten een evenwicht vinden tussen innovatie en verantwoordelijkheid, waarbij ze zorgen voor veiligheid, eerlijkheid en compliance, terwijl ze geavanceerde analyses en realtime besluitvorming mogelijk maken.
Ethisch beheer van gegevens maakt nu deel uit van het mandaat van de controller. - Maarten Lauwaert, Expert Practice Leader Data & Analytics
Het hybride profiel van de toekomst
De controller kijkt niet langer achteruit, maar stuurt de toekomst. Van financieel historicus naar datagedreven strateeg: empowered door automatisering, advanced analytics en sterke governance.
Data engineering skills zijn daarbij niet langer “nice-to-have”, maar onmisbaar om relevant te blijven in een digitale finance omgeving. Zo ontstaat een nieuw hybride profiel: de Financial Controlling Analytical Engineer. Deze professional combineert diepgaande financiële expertise met cutting-edge datavaardigheden om slimmere en snellere beslissingen mogelijk te maken.
