De enige constante is onzekerheid—of zo lijkt het toch voor wie de actualiteit in het bedrijfsleven en de maatschappij volgt. Hoe ga je daar als CFO mee om? En hoe behoud je de regie? In de aanloop naar de zevende editie van CFO Day van House of Executives op 8 mei gingen we in gesprek met Jean-Philippe Thirion, General Manager, en Alexander Van Caeneghem, Managing Director van TriFinance & TriHD België, over neogeneralisten, robuustheid en eigenaarschap.
De huidige crisissen zijn symptomen van een onderliggende crisis op governance-vlak.
Leiderschap in tijden van crisis: de rol van de CFO
“De afgelopen twintig jaar lijkt het alsof de ene crisis nog niet voorbij is of de volgende komt er al aan. Ik denk bijvoorbeeld aan de bankencrisis in 2008, de schuldencrisis in 2013 of de coronacrisis in 2020. Daarna volgde de inval van Rusland in Oekraïne en sinds begin dit jaar lijkt het alsof alles onzeker is, te beginnen met wat begint te lijken op een handelsoorlog. Voor een CFO is die situatie natuurlijk niet gemakkelijk. Van deze persoon wordt verwacht de processen, systemen en interne werking te ontwikkelen om zo controle te hebben over de situatie, maar de grote onzekerheid helpt daar zeker niet bij.”
Aan het woord is Jean-Philippe Thirion, die sinds begin 2025 samen met Alexander Van Caeneghem TriFinance & TriHD België leidt. Volgens die laatste zijn de huidige crisissen symptomen van een onderliggende crisis op governance-vlak. “Er zijn drie grote transformaties die een grote impact hebben op de CFO”, klinkt het. “Duurzaamheid en AI zijn zelfs existentiële crises. De governance-transformatie is de derde. Die bemoeilijkt het verwerken van de eerste twee.”
Talentschaarste als grootste risico
Op duurzaamheid en AI als grote transformaties hoeven we niet dieper in te gaan. Ze zijn door CFO’s gekend als twee van de belangrijkste strategische aandachtspunten waarmee hun onderneming wordt geconfronteerd. Dat blijkt althans uit de resultaten van de C-Suite Survey die TriFinance in april 2025 organiseerde. Voor de bevraagde executives staan ontwikkelingen als cyberveiligheid, digitale disruptie, veranderende regulering en geopolitieke instabiliteit hoog op de agenda.
Gezocht: neogeneralist
Jean-Philippe voegt toe dat dezelfde risico’s in eerdere bevragingen ook gesignaleerd werden, maar dat talentschaarste voor het eerst op één staat, zo afgetekend dan nog. Het wordt door 66% van de bevraagde C-levels als een risico beschouwd, terwijl cyber- en dataveiligheid en de veranderende regulering beide door 60% worden aangestipt. Alle andere risico’s worden door minder dan de helft van de respondenten genoemd.
Bovendien zorgt de link met technologie er ook voor dat de competenties van een finance-medewerker evolueren. Goed kunnen omgaan met cijfers blijft cruciaal, maar daarnaast moet hij of zij dichter bij de business staan, kunnen meepraten en technologie onder de knie hebben. Alexander: “Het gaat om een subtiele verschuiving van ‘T-shaped profielen’, die één specialisme combineren met een brede kennis van verschillende andere domeinen, naar ‘neogeneralisten’, die zowel specialist als generalist zijn, het grotere plaatje overschouwen en bruggen bouwen tussen verschillende kennisdomeinen en afdelingen.”
Het gaat om een subtiele verschuiving van ‘T-shaped profielen’ naar ‘neogeneralisten’, die zowel specialist als generalist zijn, het grotere plaatje overschouwen en bruggen bouwen tussen verschillende kennisdomeinen en afdelingen.
‘Robustness’ en chaotische herstructurering
Of het nu gaat om de drie grote transformaties of de steeds toenemende druk van de talentschaarste, veel bedrijfsverantwoordelijken voelen dat er heel wat factoren samenkomen, dat er iets groters aan de hand is.
“Wij noemen het chaotische herstructureringen”, zegt Alexander. “We zijn op weg naar nieuwe vormen van samenwerking en besluitvorming, in de maatschappij, in de politiek en binnen organisaties. Dat verloopt onvermijdelijk rommelig en moeizaam. Om het met Gramsci te zeggen: ‘De oude wereld sterft en de nieuwe wereld worstelt om geboren te worden. Nu is het de tijd van de monsters.’
Voor menig CFO is dit waarschijnlijk leerrijk om te lezen, maar tegelijkertijd roept het ook heel wat vragen op. Als we echt in een lange en chaotische tussenfase zitten, welk houvast is er dan nog? Hoe kan je als CFO voor een gedegen organisatie en voor impact op het bedrijf zorgen?
“Robustness is het antwoord”, zegt Jean-Philippe. “Voor ons is dat een combinatie tussen sterkte en flexibiliteit. Je moet voluit voor je visie gaan, maar daarbij wel de wendbaarheid behouden om op verschillende manieren die visie te realiseren.”
We zijn op weg naar nieuwe vormen van samenwerking en besluitvorming, in de maatschappij, in de politiek en binnen organisaties. Wij noemen het chaotische herstructureringen. Dat verloopt onvermijdelijk rommelig en moeizaam.
Neem de regie in handen
“Er is veel dat we moeten nemen voor wat het is. Maar er is tegelijk wel degelijk heel wat dat we zelf kunnen realiseren”, zegt Alexander. “De kolossale schaal waarop dingen veranderen of zouden kunnen veranderen, kan verlammend werken. Maar we mogen niet vergeten dat we handelingsvrijheid en zelfbeschikking hebben.”
Hij noemt dat ‘agency’, een bijna morele plicht om de regie in handen te nemen.
“Er bestaat een mooie metafoor van de organisatie als lichaam”, zegt hij. “De botten zijn de organisatiestructuur. Daar heb je weinig impact op. Als ze breken, moeten ze helen, en daar heb je meestal hulp bij nodig. De spieren zijn samenwerking en empowerment. Spieren kan je zelf trainen, zodat je de zaken waarop je weinig impact lijkt te hebben, toch kan verstevigen of in beweging kan brengen. Hoe meer je oefent, hoe beter je wordt.”
CFO's hebben op dit vlak dus een dubbele rol: ze moeten proberen de regie van de afdeling zelf in handen te nemen en de teams te laten samenwerken. En daarnaast moet de CFO ook anderen empoweren: verantwoordelijkheid doorgeven, erkenning geven, helpen om te groeien.
De kolossale schaal waarop dingen veranderen of zouden kunnen veranderen, kan verlammend werken. Maar we mogen niet vergeten dat we handelingsvrijheid en zelfbeschikking hebben.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op de website van House of Executive. TriFinance is partner van de CFO Day 2025.
