Hoe Belgische C-levels naar financiële rapportering kijken

Realtime toegang: mythe of maturiteitstest?

Inflatie, verstoringen in supply chains, snelle marktverschuivingen en geopolitieke spanningen dwingen organisaties om beslissingen te nemen op basis van actuele informatie. Strategische keuzes rond investeringen, prijszetting, kostenbeheersing of talentplanning kunnen niet wachten op een rapport dat pas weken later klaar is.

Toch blijkt uit de survey dat realtime financiële data allerminst vanzelfsprekend is. Slechts 5% van de respondenten geeft aan dat financiële data altijd direct beschikbaar is. Ongeveer een derde (34%) beschikt meestal over directe toegang, maar voor de grootste groep (55%) is data soms vertraagd beschikbaar, of helemaal niet.

Dat is geen puur operationeel probleem. Zelfs binnen de C-suite is realtime inzicht niet evident. 38% van de C-levels beschikt slechts sporadisch over tijdige data, terwijl 17% aanzienlijke vertragingen signaleert.

De verschillen tussen rollen zijn duidelijk. 23% van de CEO’s geeft aan altijd directe toegang te hebben tot financiële rapportage. Maar bij 8 op de 10 CDO’s en 6 op de 10 COO’s komt rapportage soms op tijd en soms te laat. Niemand in die rollen zegt direct toegang tot rapportage te hebben.

Dat wijst op gebrek aan transparantie en dataconsistentie. Data is misschien ergens beschikbaar, maar niet noodzakelijk uniform, geïntegreerd of gelijktijdig toegankelijk voor alle beslissingsnemers.

Traagheid is een strategisch risico

‘Realtime toegang is zelden een zuiver technische uitdaging,’ zegt TriFinance Expert Practice Leader Data & Analytics, Maarten Lauwaert. ‘De technologie bestaat. De echte complexiteit zit in definities, eigenaarschap en vertrouwen in de cijfers. Data beschikbaar maken is relatief eenvoudig. Data bruikbaar maken vraagt governance.’

De conclusie is dan ook duidelijk: strategische besluitvorming is slechts zo sterk als de data waarop ze steunt. In veel organisaties is die datastroom vertraagd of onvolledig. In een context waarin wendbaarheid het verschil maakt tussen leiders en volgers, wordt dat een structureel risico. Realtime data is dan ook geen dashboardvraagstuk, maar een maturiteitstest.

Van cijfers naar scenario’s: hoe flexibel zijn onze systemen echt?

Realtime toegang is één zaak. Maar wat kun je ermee doen wanneer de omstandigheden wijzigen?

Gevraagd naar de flexibiliteit van systemen in het maken van ad-hoc impactanalyses van financiële data zegt slechts 6% van de respondenten dat hun systemen zeer flexibel zijn en geavanceerde scenario’s aankunnen. Nog eens 20% noemt zijn omgeving flexibel genoeg om de meeste analyses uit te voeren. Dat betekent dat amper een kwart van de organisaties (26%) effectief over wendbare analysecapaciteit beschikt.

Daartegenover staat dat 33% van de organisaties hun systemen ronduit inflexibel noemt, want tijdrovend en beperkt qua mogelijkheden. Nog eens 33% bevindt zich in een neutrale middenpositie: basisanalyses zijn mogelijk, maar complexere scenario’s vergen aanzienlijke inspanning. Met andere woorden: twee derde van de organisaties kan niet snel en autonoom complexe impactanalyses uitvoeren.

Generatiekloof of maturiteitskloof?

Interessant zijn de verschillen naar leeftijd. Bij respondenten jonger dan 34 jaar geeft 50% aan dat hun systemen flexibel zijn. In de leeftijdscategorie 35–54 jaar daalt dat naar 20%, en bij 55+ naar 24%. Omgekeerd ligt de perceptie van inflexibiliteit aanzienlijk hoger bij de oudere leeftijdsgroepen (37–38%) dan bij de jongste groep (11%).

Dat verschil kan meerdere verklaringen hebben. Jongere professionals werken mogelijk vaker in digitaal meer mature omgevingen of hebben althans hogere verwachtingen rond technologische wendbaarheid. Anderzijds kan dit ook wijzen op een maturiteitskloof tussen organisaties die recent investeerden in geïntegreerde data-architecturen en bedrijven die nog sterk steunen op verouderde systemen, al zegt dat laatste alleen indirect iets over de ervaring van jongere professionals.

Knelpunten in financiële rapportage

De survey maakt duidelijk dat de uitdagingen in reporting dieper zitten dan alleen realtime toegang. Het meest genoemde knelpunt is te veel handmatige aanpassingen (63%). Vooral kleinere organisaties (69%) geven aan sterk afhankelijk te zijn van manuele interventies. Dat wijst op Excel-gedreven processen, correctierondes en tijdrovende reconciliaties, met een verhoogd risico op fouten en vertraging tot gevolg.

“Reporting steunt er vaak op spreadsheets, manuele consolidaties en beperkte automatisering,” zegt Maarten Lauwaert. “Dat is begrijpelijk: investeringen in geïntegreerde systemen worden uitgesteld zolang de complexiteit beheersbaar lijkt.”

Daarnaast ervaart 45% van de Belgische organisaties een gebrek aan gekwalificeerde medewerkers. Opvallend is dat dit sterker leeft bij het (hoger) management (53%) dan bij de C-suite (37%). In compacte teams dragen enkele mensen meerdere petten: boekhouding, controlling, rapportering en soms zelfs IT-ondersteuning. De afhankelijkheid van sleutelfiguren is hoog, wat risico’s creëert bij groei of personeelswissels.

Legacy is niet alleen een grootbedrijfprobleem.

Naast de zware last van handmatige aanpassingen, springt vooral de afhankelijkheid van verouderde systemen eruit (59%) bij kleinere organisaties tot 50 medewerkers, tegenover 36% bij bedrijven met meer dan 50 medewerkers. Legacy is zeker niet alleen een grootbedrijfprobleem. Integendeel.

In kleinere bedrijven worden systeemvernieuwingen vaker uitgesteld, doorgaans vanwege budgettaire beperkingen. De organisatie groeit er soms sneller dan dat de IT-architectuur meegroeit. Wat ooit volstond, wordt dan een rem op reporting, met meer manuele workarounds en beperkte realtime inzichten als gevolg.

Grotere organisaties kampen dus eerder met complexiteit en integratie-uitdagingen, terwijl kleinere bedrijven vooral kwetsbaar zijn door onderinvestering en schaalbeperkingen. De strategische les: digitale achterstand ontstaat niet door de omvang van een bedrijf, maar door uitgestelde modernisering.

Bij grotere organisaties vertaalt zich het probleem van de systeemveroudering trouwens ook in gegevensinconsistenties (38%) en inefficiënte goedkeuringsprocessen (38%), vooral dan in complexere organisatiestructuren.

Twee realiteiten, één conclusie

Interessant is dat gebrek aan realtime toegang in beide groepen ongeveer even sterk wordt genoemd (47% bij kleinere, 42% bij grotere organisaties). De oorzaak verschilt echter fundamenteel:

• In kleinere bedrijven komt vertraging voort uit beperkte automatisering en capaciteit
  
• In grotere organisaties komt vertraging uit systeemcomplexiteit en governance-uitdagingen.
  

Met andere woorden: hetzelfde symptoom, andere onderliggende dynamiek.

Uitdagingen op het vlak van technologie, organisatie en mensen

De resultaten van de TriFinance-survey maken één zaak bijzonder duidelijk: reporting-uitdagingen situeren zich niet op één domein, maar op drie onderling verbonden niveaus.

1. Technologie: legacy en integratie

Veel organisaties worstelen met verouderde systemen, gefragmenteerde ERP-landschappen en beperkte integratie van databronnen. Dat leidt tot manuele correcties, reconciliaties en discussies over welke cijfers “juist” zijn. Technologie is vaak de (zichtbare) bottleneck, maar zelden de enige oorzaak.

2. Organisatie: governance en processen

Minstens even bepalend zijn onduidelijke definities, versnipperd data-eigenaarschap en inefficiënte goedkeuringsflows. Wanneer KPI’s verschillend worden geïnterpreteerd of rapporten meerdere versies kennen, ontstaan vertraging en wantrouwen. Zonder duidelijke governance blijft zelfs de beste technologie onderbenut.

3. Mensen: competenties en capaciteit

Reporting vraagt tegenwoordig meer dan boekhoudkundige correctheid. Analysevaardigheden, businessinzicht en datageletterdheid zijn cruciaal. Waar capaciteit of expertise ontbreekt, verschuift de focus noodgedwongen naar operationele brandjes blussen in plaats van strategische inzichten leveren.

Zoals Maarten Lauwaert het stelt: “Nieuwe tools lossen weinig op als definities, eigenaarschap en processen niet helder zijn. Zonder governance blijft reporting fragmentarisch.”

De essentie...

...is helder. Reporting versnellen betekent niet simpelweg dashboards toevoegen. Het vraagt een geïntegreerde aanpak waarin systemen, processen en verantwoordelijkheden op elkaar zijn afgestemd.

En dat brengt ons bij de kernvraag voor elke bedrijf: welke rol neemt Finance op in het structureren van data, het bewaken van definities en het ondersteunen van besluitvorming?

In een economie waarin snelheid en precisie het verschil maken, is reporting geen ondersteunende functie meer. Het is een strategische capability. Organisaties die dat erkennen, bouwen aan één consistente versie van de waarheid en creëren zo de basis voor snellere, beter onderbouwde beslissingen. De anderen blijven rapporteren wat gisteren gebeurde, terwijl de markt al morgen beslist.